Kanikil an Frans: Lé Tan po Klim?

Partou an Frans, demoun y viv in kanikil istorik. Dimans, in dôm chalèr té formé anlèr la Frans é té met dan mal lo bann linfrastriktir ou sar i mank la klim. Samdi 27, Pari té bat son rékor kan li té ariv son dizyèm zour lafilé ek in tanpératir pli o ké 40°C. Pou kelk sitwayin, zot y viv é y travay dann bann batiman ou sar na poin la klim. Pou zot, sa y rann lavi tou lé zour pli dir. Yannick, in Réyoné y rest Toulouse, ke la déza viv sink kanikil, té gain pran bann prékosion pou pa soufèr la chalèr intans. Li di: “Mi ésèy pa sort tro tro déor da zourné…mi sort lakaz ryink po fé komisyon ou bann zafèr inportan.”

Sa santiman-la, Hélène y partaz osi. Li lé né La Rényon é li rest Seine-et-Marne. Li di: “Ou lé kwinsé dan out kaz. Si ou sort soléy i poik a ou.” Mé minm rest dan la kaz y sifi pa. Pou Aurélie, la chalèr y afékt pa zis son kor, mé osi son moral. Li rakont : “Mwin té krwar pa ke té posib fé in dépresyon akoz le tan an été. Sa y afékt bokou lumeur: mwin té bokou plu iritab, mwin navé pu lapéti. La fatig té vréman for mé kom nou ariv pa dormi, nou rant dann in sèrk visié vréman difisil.”

Monique Barbut, minis la tranzisyon ékolozik

An Frans, sélman 24 % bann ménaz néna la klim, konparé a 90 % bann ménaz amérikin. Sa sé in réalité danzéré pou bann moun vilnérab. Alor, pou la minis la tranzisyon ékolozik, Monique Barbut, la klim sé pa in vré solisyon pou adapt anou o sanzman klimatik. Dévan bann zournalis fransé, li di: « Mwin la pèr kan demoun y di a mwin : “Mé tou sat y fo fé, sé mèt la klim partou.” Tré byin, nou va mèt la klim partou. Zot y krwar va anpésh dofé dan la foré ? Zot y krwar va anpésh la mor bann zanimo ? Zot y krwar va anpésh kwa ? Rien. »

An Frans, bokou réjyon té pa istorikman abitué ek bann péryod gran chalèr. Sa la antrenn in fason konstrir bann batiman ke lé pa vréman adapté pou gard in tanpératir suportab. Pou bann rézidan kom Mahéva, minm in klimatizèr y fé pa gran soz pou désann la chalèr dan la kaz. Li di: Fo aranj le lozmen pou ke lé plu adapté….Minm ek klim y fé sho.”

Zordi, pou gouvèrnman fransé, kestyon-la y rest in kestyon ékonomik é anvironnmantal. Komen linstalasyon la klim dan mazorité bann batiman lé kapab impakt larshitèktir, lo rézo élèktrik, la kiltir é bokou dot soz. In déba ke la déza komans pran plas, minm avan léleksyon prézidansyèl 2027.